دكتر آرش منصوريان

بیماریهای دهان و مشکلات دندانی

دندانپزشکان در درمان دندانی خانمهای باردار چه تدابیری اتخاذ کنند؟
ساعت ٧:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٥/٢٠  

 

زمان بندی درمان

به دلیل بالقوه آسیب پذیر بودن جنین, به جز برنامه کنترل پلاک, بهتر است از انجام سایر درمان های انتخابی دندانپزشکی, اجتناب شود .سه ماهه دوم, ایمن ترین زمان برای ارائه درمان های دندانپزشکی است. تاکید اصلی باید بر کنترل بیماری های فعال و رفع مشکلات احتمالی که حین بارداری و بلافاصله پس از زایمان رخ می دهند؛ باشد, زیرا ارائه درمان در این دوره های زمانی دشوار است. بازسازی های گسترده و برخی جراحی های خاص، بهتر است به بعد از زایمان موکول گردد.

 اوایل سه ماهه سوم نیز، هنوز زمان خوبی برای انجام درمان های متداول دندانی می باشد. اگر چه از نیمه سه ماهه سوم به بعد، بهتر است درمان های انتخابی به تعویق انداخته شوند. زیرا بیشتر مادران باردار, در این زمان احساس ناراحتی فزاینده ای را تجربه می نمایند.  برای ممانعت از افت فشار خون در حالت دراز کش, باید زمان حضور مریض روی صندلی دندانپزشکی کوتاه باشد. در صورت افت فشار, چرخاندن بیمار به سمت چپ, راه بازگشت خون به قلب را باز می کند. کوتاه کردن زمان ملاقات، نیمه خوابیده نگه داشتن صندلی بیمار و تغییر موقعیت مکرر بیمار روی صندلی, این مشکل را به حداقل می رساند.

تجویز دارو

حین بارداری. تجویز دارو به زنان باردار, مورد اختلاف نظر فراوان است. نگرانی اصلی آن است که دارو از جفت عبور کرده و برای جنین سمی یا تراتوژن باشد. به علاوه, هر دارویی که تنفس را تقلیل دهد, می تواند موجب هیپوکسی شدن مادر و جنین شده, آسیب یا مرگ به دنبال داشته باشد.

ایده آل آن است که طی بارداری, به ویژه سه ماهه اول, هیچ دارویی تجویز نشود. گرچه, گاهی غیر ممکن است. اکثر داروهای رایج در دندانپزشکی را می توان با ایمنی نسبی, طی بارداری تجویز نمود, هرچند که تعداد اندکی استثنا نیز وجود دارد.پیش از نسخه کردن یا دادن دارو به یک خانم باردار, دندانپزشک باید از طبقه بندی FDA  برای تجویز دارو به مادران باردار (که داروها را بر اساس احتمال ایجاد آسیب های کشنده دسته بندی نموده) مطلع باشد. این دسته بندی اگر چه خالی از نقاط ضعف نیست, لیکن به پزشک و بیمار در تصمیم گیری جهت انتخاب دارو, یاری می رساند. به منظور اطمینان از درک کامل مادر نسبت به ماهیت و میزان خطر مربوط به هر دارو, باید به بیمار آگاهی داد.

عناوین دسته بندی کنونی داروها در بارداری به شرح زیر می باشد:

A    مطالعات کنترل شده انسانی, نتوانسته اند نشان دهنده خطری برای جنین باشند, و احتمال آسیب به جنین بسیار بعید به نظر می رسد.

B    مطالعات حیوانی, خطر کشنده ای را نشان نداده اند و مطالعات انسانی صورت نگرفته است؛ یا اینکه مطالعات حیوانی بیانگر وجود خطر بوده اند ولی مطالعات کنترل شده انسانی, خطری را نشان نداده اند .

C    مطالعات حیوانی نشان از خطر داده اند ولی مطالعات کنترل شده انسانی انجام نگرفته است؛ یا اینکه مطالع ای اعم از حیوانی و انسانی در دست نیست.

D    شواهدی مبنی برخطرات کشنده برای انسان وجود دارد ولی در شرایط معینی, با وجود این خطرات, دارو تجویز می گردد.

X    شواهد تجربی مبنی بر مرگبار یا آسیب رسان بودن، برای انسان وجود دارد. و خطر آن بر هر مزیت احتمالی, چیرگی دارد.

واضح است که داروهای گروه A و B برای تجویز به یک خانم باردار, ترجیح دارند.  هرچند که بسیاری از داروهای گروه C در دروران بارداری تجویز شده, بنابراین برای دندانپزشک یا پزشک, دشواری های بسیاری از لحاظ درمانی و قانونی, به همراه دارند.

امکان دارد پزشکان استفاده از برخی داروهای پذیرفته شده را مزمت کرده و یا در مقابل, برخی داروهای مشکوک را پیشنهاد نمایند. خطوط راهنمایی که فهرست شد, خط مشی عمومی هستند. مثالی در مورد کاربرد یک داروی نامطمئن, تجویز مخدر به بیمار بارداریست که دندان دردی شدید دارد


 


کلمات کلیدی: بارداری ،دندانپزشکی ،درمان
دندانپزشکان در برخورد با بیماران با سابقه حمله قلبی چه اقدامی بکنند؟
ساعت ۱۱:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٥/۱٧  

تدابیر دندانپزشکی

برای تعیین میزان خطر دندانپزشکی در این بیماران باید به 3 چیز دقت کنیم:

1-   شدت بیماری

2-   نوع درمان دندانپزشکی

3-   ظرفیت عاطفی و ثبات بیمار

بیماران انجمن قلب آمریکا طبقه‌بندی خاصی برای انجام درمانها در این بیماران انجام داده است

MI اخیر (7 تا 30 روز) آنژین ناپایدار جزو بیماران با خطر زیاد طبقه‌بندی شده است. آنژین پایدار و MI جزو بیماران با خطر متوسط طبقه‌بندی می‌شود. براساس این راهنما بیشتر اعمال دندانپزشکی شامل جراحیهای کوچک دهان، جراحیهای پریو در دسته با خطر کم طبقه‌بندی می‌شوند (کمتر از 1 درصد خطر) (superficial procedures). اعمال دندانپزشکی غیرجراحی حتی خطر کمتر از این هم دارند. جراحیهای گسترده‌تر فکی صورتی و شاید بعضی جراحیهای پریو گسترده در طبقه حد وسط خطر (head and neck procedure) قرار می‌گیرند و کمتر از 5 درصد. به هر حال تمام طبقه‌بندی‌های بالا تحت تأثیر اعمال مختلف دندانپزشکی می‌باشد و در یک بیمار با خطر بالای قلبی اعمال ترمیمی یا کوچک دندانپزشکی خطر مهمی نخواهد داشت.

تدابیر دندانپزشکی در بیمار با آنژین پایدار یا با سابقه MI

-      وقت ملاقات صبح باشد.

-      مدت ملاقات کوتاه باشد.

-      وضعیت بیمار روی یونیت راحت باشد.

-      قبل از شروع کار علائم حیاتی کنترل شود.

-      نیتروگلیسرین آماده باشد.

-      پروتکل کاهش استرس انجام گردد.

الف) ارتباط خوب

ب) داروهای آرام‌بخش (تریازولام یکی شب و یکی یک ساعت قبل از کار)

ج) گاز N2O/O2 در حین کار

د) بی‌حسی کامل

-      استفاده محدود از رگ فشارها (ماکزیمم 2 کارپول)

-      اجتناب از استفاده از           لثه حاوی اپی‌نفرین

-    بدون نیاز به پروفیلاکسی آنتی‌بیوتیک

-      اجتناب از تجویز آنتی‌کولینرژیکها (مثلاً آتروپین و اسکوپولامین)

-      کنترل درد بعد از کار

تدابیر دندانپزشکی در بیماران با آنژین ناپایدار و MI اخیر

-      اجتناب از اعمال انتخابی

-      مشورت با پزشک معالج

-      نیتروگلیسرین به عنوان پیشگیری

-      کاربرد سداتیو

-      اکسیژن

-      مونیتور مداوم با الکتروکاردیوگراف

-      پالس اکسی‌متر

-      مونیتور مکرر فشار خون

-      استفاده محتاطانه از رگ فشار اپی‌نفرین

 


کلمات کلیدی: حمله قلبی ،دندانپزشکی ،قلب
ضایعات سفید دهان
ساعت ۸:٤٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٥/۱۱  

دهان محیطی است متشکل از اندام و بافت‌ های گوناگون که هر کدام وظایف خاص خود را دارند.

تمام قسمت‌های داخل دهان ما به رنگ تقریبا صورتی است و در بعضی مناطق، کمی ‌قرمزتر به نظر می ‌رسد که ناشی از عروق خونی بیشتر در آن نواحی است.

حالا اگر روزی متوجه شدیم که رنگ دهان ما تغییر کرده، باید کمی درباره آن دقت بیشتری به خرج دهیم. یکی از این تغییر رنگ‌ها، سفیدی است که ممکن است در داخل دهان اتفاق بیفتد.

این تغییر رنگ، می تواند دلایل خاصی داشته باشد:

1- می‌ تواند باقیمانده غذا و مواد گوناگون در داخل دهان باشد.

2- به ‌طور طبیعی میکروارگانیسمی به نام "کاندیدا" در دهان وجود دارد که نوعی قارچ است و به وسیله سایر میکروب های دهان کنترل می ‌شود. اگر تعادل میان این میکروب ها به هم بخورد، قارچ‌ها می‌ توانند رشد کنند(تعدادشان زیاد ‌شود) و موجب ایجاد عفونت در دهان یا سایر قسمت ‌های گوارشی شوند.

این افزایش تعداد، عارضه‌ای به ‌نام "کاندیدیازیس" ایجاد می ‌کند که در کودکان به "برفک دهان" معروف است، ولی مختص کودکان نیست و افراد بالغ به دلایل متعدد می ‌توانند به آن مبتلا شوند. در این موارد با کشیدن گاز استریل، به ‌طور معمول سفیدی از بین می‌ رود. ولی اگر گاز را کشیدیم و پاک نشد، نشان می ‌دهد که در مخاط دهان ما اتفاقی افتاده که موجب افزایش ضخامت مخاط شده و در اثر جذب رطوبت داخل دهان، این مخاط افزایش یافته، سفید گردیده است، یا به دلایلی از جمله سوختگی یا زخم، نقطه مورد نظر سفید شده است.

عوامل ایجاد ضایعات سفید رنگ در دهان:

برفک دهان

برفک، اغلب دهان کودکان را درگیر می ‌کند. نخستین اقداماتی که شما می ‌توانید انجام دهید، این است که:

* اگر کودک از خوردن غذا خودداری می ‌کند، دهان او را بررسی کنید و در صورت مشاهده نواحی سفید رنگ، سعی کنید آن را با دستمالی تمیز پاک کنید. اگر این لکه‌ها به راحتی پاک نمی ‌شوند و یا مخاط زیر آن ها قرمز و ملتهب است  و یا خونریزی می ‌کند، کودک به احتمال زیاد مبتلا به برفک دهان است.

* دوم اینکه از دادن غذاهای ادویه ‌دار به کودک پرهیز کنید و تمام غذاها را به خوبی خنک کنید. ماست بهترین غذایی است که می‌ توانید به کودک خود بدهید.

* مراجعه به متخصص بیماری‌ های دهان برای تشخیص قطعی و تجویز داروی ضد قارچ نیز توصیه می ‌شود.

لیکن‌پلان

"لیکن‌پلان" ضایعه‌ ای است که انواع گوناگونی دارد و بر اساس نوع آن، برخورد ما با این بیماری تفاوت خواهد داشت. این ضایعه ضایعه‌ای است که معمولا دو طرف دهان، برای مثال گونه چپ و راست را درگیر می ‌کند و می ‌تواند همراه با سوزش یا بدون سوزش باشد.

لیکن پلان ضایعه ‌ای است که حتما باید از سوی متخصص بیماری‌ های دهان مورد بررسی قرار گیرد تا بر اساس نوع آن، کنترل شود.

لکوپلاکیا 

لکوپلاکیا ضایعه دیگری است که به صورت ناحیه ‌ای سفید اغلب در دهان مشخص می‌شود. سیگار یکی ازدلایل مهم ایجاد این ضایعه است و حتما باید از سوی متخصص بیماری ‌های دهان بررسی شود.

داشتن دندان مصنوعی

گاهی دیده می‌ شود، کسانی که دندان مصنوعی دارند، در بعضی نقاط داخل دهانشان (جایی که دندان مصنوعی قرار می‌ گیرد)، سفیدی دیده می ‌شود که به علت زدگی یا اصطکاک ناشی از دندان مصنوعی است که حتما باید مورد بررسی قرار گیرد.


کلمات کلیدی: سفید ،ضایعات ،دهان
اگر جرم‌گیری نکنید، دندانتان لق می‌شود
ساعت ۸:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٥/۱۱  
جرم دندان

بزاق ما به طور معمول املاح زیادی دارد که می‌تواند تحت شرایطی، در مناطقی از دندان ها ایجاد رسوب کند که با غذا و مسواک کمتر در تماس هستند. این رسوب بستری مناسب برای جایگزینی میکروب‌هایی می‌شود که به طور طبیعی در دهان وجود دارند و به مرور جرم دندان تشکیل می‌شود، به طوری که کم‌کم در دهان قابل مشاهده می گردد.

گاهی این جرم در زیر لثه تشکیل می شود که از دید مستقیم ما پنهان می ماند و از قسمت زیر، لثه را مورد حمله قرار داده و آسیب می‌رساند. این جرم‌ها پُر از میکروب‌های مختلف هستند و با مسواک زدن هم تمیز نمی‌گردند. این جرم، بافت لثه را که محکم به دندان چسبیده کم‌کم خراب می کند و باعث ناپایداری بستر دندان‌ها می‌شود.

از طرفی جرم تشکیل شده کم‌کم لثه را فشرده و به طرف پایین می‌برد، ولی چون این عمل با سرعتی کم انجام می‌شود، بیمار متوجه آن نمی شود و اهمیتی به آن نمی‌دهد. این امر باعث می‌شود دندان‌ها لق شوند.

با توجه به این توضیحات اهمیت جرم‌گیری بر همگان روشن می‌شود.

چرا مردم از جرم‌گیری وحشت دارند؟

وقتی جرم دور دندان با جرم گیری از بین می رود، فضایی خالی در اطراف دندان ایجاد می شود و دندان‌ مزبور کمی لق می‌شود و بیمار فکر می‌کند که جرم‌گیری باعث این کار شده است.

جرم دندان

مساله بعد این است که وقتی جرم با ضخامت کافی روی دندان می‌نشیند، مانع رسیدن سرما و گرما به دندانی که در اثر تحلیل لثه، ریشه‌اش نمایان شده، می‌گردد و به طور طبیعی از ایجاد درد ناشی از تغییر حرارت جلوگیری می‌کند. موقعی که با جرم‌گیری این جرم‌ها را پاک می‌کنیم، ناگهان ریشه دندان در معرض سرما و گرما قرار گرفته و تیر می‌کشد و بیمار می‌گوید با جرم‌گیری این اتفاق برایم افتاده است.

مجموعه این افکار بیمار را می ترساند و فکر می کند که جرم‌گیری دندان را خراب می‌کند، در حالی که جرم دندان مسبب این مشکلات بوده است.

اما اینکه عده‌ای فکر می‌کنند جرم‌گیری درد دارد، این هم تصور غلطی است. جرم‌گیری یا توسط قلم‌های دستی و یا با دستگاه صورت می‌گیرد. نوک قلم دستگاه جرم‌گیری دارای لرزش و نوساناتی است که با زدن ضربه‌هایی بسیار کوتاه بر جرم، آن را پاک می‌کند و دندان را نمی‌تراشد، بنابراین عاملی برای ایجاد درد وجود ندارد.

آیا خمیر دندان‌های ضد جرم موثرند؟

نه، خمیر دندان‌هایی که به‌ عنوان ضد جرم معرفی می شوند، دارای مقدار زیادی مواد ساینده هستند که با ایجاد خراش‌های ظریف در سطح دندان‌ها، زمینه را برای تجمع و چسبندگی بیشتر پلاک میکروبی فراهم می‌آورند، بنابراین توصیه می‌کنیم دندان هایتان را سالی دو بار جرم‌گیری کنید و از این کار هیچ ترسی نداشته باشید.


کلمات کلیدی: لثه ،لقی ،جرم گیری
دلایل خونریزی از لثه
ساعت ۸:٢٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٥/۱۱  


در مورد هر مشکلی که بیمار مطرح می‌‌کند، پزشک معمولا اول، به نوعی از بیماری که از همه شایع‌‌تر است و به آن مشکل منجر می‌‌شود را بررسی می‌‌کند.

در این مورد هم نخستین چیزی که به ذهن پزشک می‌‌رسد، التهاب لثه یا ژنژیویت است. وقتی لثه شما ملتهب می‌‌شود، نشانه این است که در بهداشت دهان خود کوتاهی کرده‌اید و در نتیجه، اطراف دندان‌های شما باقیمانده‌های غذا جمع شده و به جرم تبدیل می‌شود.

این باقیمانده‌‌ها و جرم‌‌ها در نهایت التهاب لثه رادرپی دارد و در این حالت لثه قرمز رنگ و کمی نرم می‌شود.

گاهی این قرمزی لثه، فقط در نواحی حاشیه لثه دیده می‌‌شود و گاهی در کل لثه.

در این مواقع با مسواک زدن، لثه خون‌‌ریزی خواهد کرد یا اگر التهاب شدید باشد، حتی به طور خود به خود هم از لثه خون خواهد آمد.

در خانم‌‌های باردار این مشکل ممکن است شدیدتر باشد و آن هم به علت هورمون‌های دوران بارداری است که پاسخ لثه را به عوامل التهاب ‌زا شدیدتر می‌‌کند.

حتی گاهی بعضی بیماران شکایت می‌‌کنند که صبح موقعی که از خواب بیدار می‌شوند، بالش آن‌ها خونی است.

با رعایت بهداشت دهان و دندان و استفاده از دهان‌ شویه آب و نمک با غلظت کم (یک قاشق چای‌خوری در یک لیوان پر آب)، هر سه روز یک بار این مشکل حل می‌‌شود.

اما گاهی با بیمارانی مواجه می‌شویم که بهداشت دهان‌شان خوب است و جرمی هم در دهان وجود ندارد، ولی از خون‌‌ریزی خود به خودی لثه شکایت دارند. این بیماران نیاز به پیگیری بیشتر دارند. از دلایل مهم خون‌ریزی از لثه بعد از التهاب می‌توان عوامل زیر را نام برد:

مشکلات انعقادی، مشکلات بافتی لثه و مشکلات خونی(لوسمی).

هر کدام از این موارد نیاز به بررسی دقیق‌تر توسط متخصصان بیماری‌های دهان دارند.

در مورد مشکلات انعقادی نیز باید گفت که اختلال در عوامل انعقاد خون به هر دلیلی (از جمله هموفیلی)، می‌‌تواند باعث خون‌ریزی لثه شود. در مورد مشکلات بافتی خود لثه نیز بعضی بیماری‌‌های لثه و مخاط دهان می‌‌توانند خونریزی خود به خودی ایجاد کنند، مثلا گاهی بیماری‌‌های تاولی داخل دهان، روی لثه بروز پیدا می‌‌کنند و گاهی این تاول‌ها پُر از خون می شود و موقع ترکیدن خون‌ریزی ایجاد می‌کنند.

در نهایت، بیماری‌های خونی که مهم‌ترین آن‌ها لوسمی‌ یا سرطان خون است، می‌‌تواند خون‌ریزی از لثه ایجاد کند.

ولی این امر نباید باعث نگرانی شما شود و هر خون‌ریزی ساده‌ای از لثه را به این بیماری‌ها نسبت دهید



کلمات کلیدی: لثه ،خونریزی
مصرف دخانیات موجب افزایش سرطان دهان
ساعت ۸:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٥/۱۱  

 مصرف دخانیات ، سرطان‌های دهانی را افزایش داده است
 همزمانی مصرف دخانیات و الکل، مهمترین علت ابتلا به سرطان‌های دهانی است که امروزه یکی از ‪ ۱۰‬علت عمده و شایع مرگ و میر در دنیا به شمار می‌رود.
 هر چند آمار موجود در مناطق جغرافیایی و کشورهای مختلف دنیا در زمینه ابتلا به سرطان‌های دهانی متفاوت است، اما با این وجود از مجموع سرطان‌های بدن، حدود چهار درصد مردان و دو درصد زنان به سرطان‌های دهانی دچار می‌شوند.
 در سالهای اخیر به علت افزایش آمار زنان سیگاری، این رقم به کمترین میزان اختلاف با مردان مبتلا رسیده است.
در برخی کشورهای آسیایی همچون هند، ‪ ۵۰‬درصد از کل مبتلایان به سرطان را بدخیمی‌های دهانی تشکیل می‌دهند، اما میزان مبتلایان در ایران به علت نبود بررسی‌های دقیق، آمار مشخصی ندارد.
 ‪ ۹۵‬درصد از کل مبتلایان به سرطان‌های دهانی در سنین بالای ‪ ۴۰‬سال رخ می‌دهد و به طور کلی متوسط سنی افراد مبتلا به این بیماری ‪ ۶۵‬سال است.
ضعف در سیستم ایمنی بدن به دلیل افزایش سن و عوامل تاثیرگذار دیگر از قبیل مصرف انواع و اقسام دخانیات به شکل‌های کشیدنی و جویدنی را که موجب تماس مستقیم با مخاط دهانی می‌شود، وجود ویروس ها، خوردن غذاهای تند و همچنین شکستگی تکه‌ای از دندان را که منجر به تحریک و آسیب به زبان و حتی دهان می‌شود را از جمله عواملی برشمرد که احتمال ابتلا به سرطان‌های دهانی را در افراد افزایش می‌دهد.
 افراد به ویژه در سنین بالای ‪ ۴۰‬سال به منظور اطمینان از بهداشت دهان خود هر سه ماه یک بار به متخصص بیماری‌های دهان مراجعه کنند.
 همچنین اگر زخمی یا ضایعه مشکوکی بیشتر از دو هفته در حفره دهان افراد باقی بماند ، به پزشک متخصص مراجعه کنند.



کلمات کلیدی: سرطان دهان ،دخانیات
 
ساعت ۱٠:٠٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٢/٥/٢٠  

بهداشت دهان و دندانهاي مصنوعي متحرک

يکي از مزاياي دندانهاي مصنوعي متحرک اين است که مي توان براحتي آنها را از دهان خارج کرد و بعد از تميز کردن سرجاي خود قرار داد

بنابراين کساني که از دندانهاي مصنوعي متحرک استفاده مي کنند بايد توجه داشته باشند که علاوه بر بهداشت دهان و دندانهاي طبيعي ، دندانهاي مصنوعي را نيز بايد به طور مرتب تميز کنند

 

(* بهداشت پروتزهاي مصنوعي متحرک کامل ( دست دندان

بعد از هر وعده غذايي ، دندانهاي مصنوعي بايد از دهان خارج و ابتدا با آب گرم شسته شود و سپس به کمک مسواک کليه سطوح آن بخصوص سطحي که در تماس با مخاط دهان است ،‌از خرده هاي مواد غذايي باقيمانده تميز گردد

 

* بهداشت دهان در افراد بي دندان

بعد از هر وعده غذايي که دست دندان از دهان خارج مي شود ، دهان بايد بطور کامل با آب گرم يا محلول نمکي رقيق شسته و با يک مسواک نرم لثه ها تميز شود

براي تحريک جريان خون داخل بافت لثه و افزايش مقاومت آن مي توان لثه ها را ماساژ داد . بدين منظور مي توانيد انگشت شست و نشانه را روي نواحي مختلف بي دندان بگذاريد و فشار دهيد . همچنين مي توانيد با پشت انگشت شست سقف دهان را ماساژ دهيد . اين کار را حداقل روزي يک بار انجام دهيد

 

* بهداشت دهان و پروتزهاي مصنوعي متحرک ناکامل

بيماراني که از پروتزهاي متحرک ناکامل استفاده مي کنند بايد بعد از هر وعده غذايي پروتز را از دهان خارج کنند . ابتدا دندانهاي طبيعي باقيمانده داخل دهان را به کمک مسواک و نخ دندان تميز کنند سپس به کمک مسواک يا برس هاي مخصوص کليه سطوح پروتز بخصوص داخل قلاب هاي آن ، را به طور کامل تميز کنند سپس پروتز را داخل دهان قرار دهند . اين افراد بايد از دو مسواک استفاده کنند ، يکي براي تميز کردن دندانهاي طبيعي که داخل دهان قرار دارد و يکي هم براي تميز کردن پروتز

 

* مراقبت از دندانهاي مصنوعي متحرک

در طول شبانه روز دندانهاي مصنوعي متحرک بايد براي مدتي از دهان خارج شود تا مخاط دهان که تحت فشار دندانهاي مصنوعي هنگام غذاخوردن بوده است ، استراحت کند و به وضعيت طبيعي خود بازگردد

براي اغلب بيماران ،‌ برداشتن دندان مصنوعي هنگام خواب مطلوب است . همچنين هنگام حمام کردن مي توان دندانهاي مصنوعي را از دهان خارج کرد و آنها را داخل آب يا يک محلول تميزکننده قرار داد

توجه داشته باشيد که جنس دندان مصنوعي از ماده اي است که در خارج دهان بايد حتماً در محيط مرطوب ( داخل آب ) باشد در غيراينصورت دندان مصنوعي تغيير شکل مي دهد

هنگام حمام کردن مي توانيد دست دندان مصنوعي را داخل يک محلول تميز کننده قرار دهيد . محلول تميزکننده را مي توان براحتي در منزل تهيه کرد

با اضافه کردن يک قاشق چايخوري سرکه يا محلول سفيدکننده خانگي ( وايتکس ) به يک ليوان آب ولرم محلول تميزکننده تهيه مي شود

بعد از خارج کردن دندان مصنوعي از محلول تميزکننده آن را بطور کامل زيرشير آب بشوييد سپس آن را داخل دهان قرار دهيد

بهتر است هفته اي يک بار دندان مصنوعي را داخل يک محلول ضدعفوني کننده قرار دهيد . براي ضدعفوني کردن مي توان از محلولهاي سفيدکننده خانگي استفاده کرد

دست دندان مصنوعي را به مدت ۵ دقيقه داخل محلول سفيدکننده غوطه ور کنيد سپس آن را بطور کامل با آب بشوييد و داخل دهان قرار دهيد . دقت کنيد که دندان مصنوعي بيش از ۵ دقيقه داخل اين محلول نباشد زيرا

رنگ آن تغيير ميکند


کلمات کلیدی:
 
ساعت ٩:٤٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٢/٥/۱۳  

 

مواد غذائي و سلامت دندان

 

اهميت تغذيه

 

تاج‌ دندانهاي‌ شيري‌ در زماني‌ ساخته‌ مي‌شود كه‌ طفل‌ هنوز در مرحله‌ جنيني‌ و داخل‌ رحم‌ مادر مي‌باشد .باين‌ جهت‌ موادي‌ كه‌ مادر در دوره‌ آبستني‌ از آنها تغذيه‌ مي‌كند تاثير بسيار زيادي‌ در چگونگي‌ قوت‌ وضعف‌ دندانهاي‌ فرزند او خواهند داشت‌ .

 

مهمترين‌ موادي‌ كه‌ براي‌ تقويت‌ و استحكام‌ دندان‌ هاي‌ طفل‌ لازم‌ و موثراست‌  عبارتند از :

كلسيم‌ - فسفر - ويتامين‌ D - ويتامين‌ C و فلورايد

 

كلسيم‌ و فسفر : اين‌ دو ماده‌ معدني‌ بسيار مهم‌ در شير و پنير بمقدار زياد وجود دارد .

   

 

ويتامين‌ : در اثر تابش‌ و نفوذ اشعه‌ آفتاب‌ در بدن‌ تشكيل‌ مي‌شود . علاوه‌ بر آن‌ اين‌ ويتامين‌ در گوشت‌ ماهي‌ - كره‌ - پنير - شير - زرده‌ تخم‌مرغ‌ بمقدار قابل‌ ملاحضه‌اي‌ وجود دارد .

 

ويتامين‌ : ميوه‌ها و گياهان‌ مختلف‌ بويژه‌ پرتقال‌ و ساير مركبات‌ - گوجه‌ فرنگي‌ و سبزيجات‌ داراي‌ مقدار متناسبي‌ ويتامين‌  C هستند .

 

 

فلورايد :

يك‌ نوع‌ ماده‌ معدني‌ است‌ كه‌ ممكن‌است‌ بطور طبيعي‌ در آب‌ آشاميدني‌ مناطق‌ مختلف‌ كم‌ و بيش‌وجود داشته‌ باشد . مقدار كافي‌ فلورايد در آب آشاميدني 0.7 تا يك PPM ميباشد ( PPM واحد اندازه گيري فلورايد است ).

اگر مقدار فلورايد بيش‌ از 2 PPM باشد باعث‌ بيماري‌ فلورزيس‌ مي‌شود و اگر مقدار آن‌ از 0/5 PPM كمتر باشد مقاومت‌ دندانها كم‌ مي‌شود ) . وجود مقدار كمي‌ از اين‌ ماده‌ در رژيم‌ غذايي‌ مادران‌ باردار و همچنين‌ كودكاني‌ كه‌ در دوره‌ در حال‌ تشكيل‌ دادن‌ دندانهاي‌ دايمي‌ مي‌باشند وجود داشته‌ باشد باعث ‌استحكام‌ زياد دندانها مي‌شود .

 

فلورايد يك‌ ماده‌ طبيعي‌ است‌ كه‌ باعث‌ افزايش‌ مقاومت‌ نسج‌ دندان‌ در برابر پوسيدگي‌ مي‌گردد و از راه ‌مصرف‌ غذاهاي‌ دريايي‌ مانند ماهي‌ - ميگو - چاي‌ و بعضي‌ از ميوه‌ ها به‌ بدن‌ انسان‌ مي‌رسد . اگر مقدار فلورايد آب‌ خيلي‌ كمتر از اندازه‌ باشد بايد كمبود فلورايد را جبران‌ كرد براي‌ اين‌ كار از راههاي‌ زير استفاده‌مي‌شود :

 

1.    اضافه‌ كردن‌ فلورايد به‌ آب‌ آشاميدني‌ منطقه‌

2.    مصرف‌ قرص‌ يا قطره‌ فلورايد

3.    استفاده‌ از ژل‌ فلورايد

4.    استفاده‌ از دهانشويه‌ فلورايد

5.    استفاده‌ از خميردندانهاي‌ حاوي‌ فلورايد

 

 

استفاده‌ از قرص‌ - قطره‌ و ژل‌ بايد با تجويز دندانپزشك‌ انجام‌ گيرد .

در حال‌ حاضر در بعضي‌ از مناطق‌ كشور دهانشويه‌ سديم‌ فلورايد در مدارس‌ استفاده‌ مي‌شود .  




کلمات کلیدی:
 
ساعت ٩:٤٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٢/٥/۱۳  

دهانشويه سديم فلورايد

 

نحوه‌ استفاده‌ از دهانشويه‌ سديم‌ فلورايد 0/2 درصد  

 

1.   حدود 5 سي‌سي‌ از دهانشويه‌ را داخل‌ دهان‌ بريزيد و سرتان‌ را به‌ طرف‌ جلو خم‌ كنيد (براي‌ جلوگيري‌ ازقورت‌ دادن‌ دهانشويه‌)

 

2.    بمدت‌ 1 دقيقه‌ دهانشويه‌ را در داخل‌ دهان‌ به‌ گونه‌اي‌ بچرخانيد تا تمام‌ سطحهاي‌ دندانها با آن‌ تماس‌پيداكند و بعد آن‌ را بيرون‌ بريزيد .

 

     يادآوري‌ مي‌نمايد كه‌ حداقل‌ نيم‌ ساعت‌ پس‌ از استفاده‌ از دهانشويه‌ چيزي‌ نخوريد ، نياشاميد و دهان‌خود را با آب‌ نشويد .

 

     نكات‌ قابل‌ توجه‌ اينكه‌ براي‌ جذب‌ بهتر و بيشتر فلورايد بهتر است‌ قبل‌ از استفاده‌ از دهانشويه‌ دندانهاي ‌خود را بدون‌ خمير دندان‌ مسواك‌ بزنيد .

 

      استفاده‌ از دهانشويه‌ هفته‌اي‌ يكبار انجام‌ شود .

 

     اگر اتفاقأ مقدار كمي‌ دهانشويه‌ را قورت‌ داده‌باشيد نگران‌ نشويد چون‌ مقدار فلورايد آن‌ ناچيز است‌ ولي‌ اگر مقدار زيادي‌ از آن‌ را قورت‌ داده‌ايد :

   

مقداري‌ شير يا داروي‌ ضداسيد معده‌ ( شيرمنيزي‌ يا آلومينيم‌ ام‌.جي‌.اس ‌) كه‌ از جذب‌ فلورايد جلوگيري ‌مي‌كند را بخوريد و بلافاصله‌ به‌ يك‌ مركز درماني‌ يا پزشك‌ مراجعه‌ نماييد .



کلمات کلیدی:
 
ساعت ٩:٤۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٢/٥/۱۳  

آشنائي با دندان ها


دهان‌ اولين‌ قسمت‌ دستگاه‌ گوارش‌ است‌. از بيرون‌، لبها جلوي‌ دندان‌ را مي‌پوشانند و از دو طرف‌ لپ‌ ها ياگونه‌ ها دو طرف‌ دهان‌ را مي‌پوشانند .

 

ساختمان دندان  
شكل ظاهري دندان  
نام گذاري دندان ها  
تعداد دندانها  
اهميت دندانهاي شيري  

داخل‌ دهان‌ شامل‌ :

1.    حلق‌

2.    فك‌ يا آرواره‌ بالا ( حركت‌ نمي‌كند و ثابت‌ است‌ )

3.   فك‌ يا آرواره‌ پايين‌ ( حركت‌ آن‌ باعث‌ باز و بستن‌ دهان‌ مي‌شود )

4.    دندانها   

 

در ساختمان‌ هريك‌ از دندانها چهار قسمت‌ به‌ شرح‌ زير وجود دارد

 

ميناي‌ دندان يا Enamel  :

سخت‌ترين‌ و مقاوم‌ترين‌ نسجي‌ است‌ كه‌ در بدن‌ انسان‌ وجود دارد . جنس‌ اين‌ماده‌ آهكي‌ است‌ و تمام‌ سطوح‌ خارجي‌ هر دندان‌ را مي‌پوشاند و باعث‌ حفاظت‌ از آن‌ مي‌شود .

 

عاج‌ دندان يا Dentin  :

قسمت‌ اصلي‌ بدنه‌ دندان‌ است‌ كه‌ بعد از ميناي‌ دندان‌ قرار گرفته‌ و سطح‌ داخلي‌ دندان‌را مي‌پوشاند . عاج‌ دندان‌ در قسمت‌ بيروني‌ لثه‌ يا در قسمت‌ تاج‌ بوسيله‌ مينا و در قسمت‌ داخل‌ لثه‌ يا درقسمت‌ ريشه‌ بوسيله‌ سمان‌ يا ساروج‌ پوشيده‌ شده‌است‌ . عاج‌ دندان‌ نسبت‌ به‌ مينا ، نرم‌تر و شبيه‌ بافت‌ استخوان‌ و در مقابل‌ حرارت‌ و مواد شيميايي‌ حساس‌ مي‌باشد .

 

مغـز دندان يا  Pulp :

در حفره‌اي‌ كه‌ درون‌ دندان‌ واقع‌ است‌ قراردارد و بوسيله‌ عاج‌ احاطه‌ شده‌است‌ . مغزدندان‌ يك‌ نوع‌ نسج‌ خيلي‌ نرم‌ است‌ كه‌ مويرگ‌ ها و رشته‌ عصبي‌ دندان‌ در آن‌ قراردارد .

 

سمان‌ Cementum يا ساروج‌ :

بصورت‌ يك‌ لايه‌ آهكي‌ است‌ كه‌ ريشه‌ دندان‌ را مي‌پوشاند .

 

لثه‌ مثل‌ لايه‌اي‌ روي‌ فكها را مي‌پوشاند . در محلي‌ كه‌ دندانها به‌ داخل‌ فك‌ فرو رفته‌اند لثه‌ دور دندانها رامي‌گيرد به‌ اين‌ ترتيب‌ استخوان‌ فك‌ و لثه‌ ، دندانها را محكم‌ نگه‌ مي‌دارند به‌ همين‌ دليل‌ آنها را بافت‌ نگه‌دارنده‌ دندان‌ مي‌گويند .

   

قسمت‌هاي‌ ظاهري‌ يك‌ دندان‌

 

تاج‌ دندان‌:

قسمتي‌ از دندان‌ كه‌ درون‌ لثه‌ واقع‌ مي‌باشد و طول‌ ريشه‌ هردندان‌ تقريبأ دو سوم طول‌ آن‌ دندان‌ را تشكيل‌ مي‌دهد. يك‌ دندان‌ برحسب‌ نوع‌ و محل‌ استقرار آن‌ در دهان‌ داراي‌ يك‌ ريشه‌ يا دو  و يا سه‌ ريشه‌ مي‌باشد .

 

گردن‌ يا طوق‌ دندان‌:

قسمتي‌ از يك‌ دندان‌ را كه‌ بين‌ تاج‌ و ريشه‌ قراردارد يعني‌ محل‌ تلاقي‌ بين‌ ريشه‌ و تاج‌ را گردن‌ مي‌گويند .

   

 

نام‌ دندانها:

 

در دهان‌ انسان‌ برحسب‌ محل‌ قرارگرفتن‌، شكل‌ و فرم‌، سه‌ نوع‌ دندان‌ وجود دارد :

 

1.    دندانهاي‌ پيشين‌ يا ثناياIncisor

2.    دندانهاي‌ نيش‌ يا انياب‌  Cuspid

3.    دندانهاي‌ آسيا كه‌ شامل‌ آسياي‌ كوچك‌  Premolarو آسياي‌ بزرگ‌ Molar مي‌باشد .

 

دندانهاي‌ پيشين‌ داراي‌ لبه‌هاي‌ تيز و معمولا براي‌ قطع ‌كردن‌ غذا از آنها استفاده‌ مي‌شود .

دندانهاي‌ نيش‌ كه‌ نوك‌ تيز هستند براي‌ گرفتن‌ و پاره‌كردن‌ غذا .

دندانهاي‌ آسيا داراي‌ برجستگي‌ در سطح‌ جونده‌ براي‌ جويدن‌ و نرم‌ كردن‌ غذا .

 

تعداد دندانها:

 

تعداد دندانهاي‌ شيري‌ 20 عدد مي‌باشد . اين‌ دندانها معمولا از حدود سنين‌ 6 ماهگي‌ شروع‌ به‌ رويش‌ كرده‌و تا سنين‌ 24 الي‌ 30 ماهگي‌ كليه‌ دندانهاي‌ شيري‌ رويش‌ مي‌يابند .

   

تعداد دندانهاي‌ دايمي‌ 32 عدد مي‌باشد و از حدود 6 سالگي‌ شروع‌ به‌ رويش‌ مي‌نمايند كه‌ اولين‌ آنها دندان آسياي‌ بزرگ‌ دايمي‌ (دندان‌ 6) مي‌باشد كه‌ بنام‌ دندان‌ شش‌ سالگي‌ هم‌ ناميده‌ مي‌شود و در پشت‌ آخرين ‌دندان‌ شيري‌ درمي‌آيد .

   

اهميت‌ دندانهاي‌ شيري‌

 

اين‌ دندانها دو نقش‌ مهم‌ دارند :

 

1.    در رشد طبيعي‌ فك‌ ها موثرند .

2.    جاي‌ لازم‌ را براي‌ رويش‌ دندانهاي‌ دايمي‌ حفظ مي‌كنند .

 

دندانهاي‌ كودك‌ شيرخوار نيز همانند افراد بزرگسال‌ نياز به‌ مراقبت‌ و تميز كردن‌ دارد . بنابراين‌ از هنگام‌ در آمدن‌ دندانها بعد از شيردادن‌ يا هر غذايي‌ به‌ كودك‌ بايد آنها را تميز كنيم‌ .

 

توصيه‌ 1 : بعد از هرنوبت‌ شيردادن‌ به‌ كودك‌ بخصوص‌ در هنگام‌ شب‌ مي‌توانيم‌ مقدار كمي‌ آب‌ به‌ او بدهيم‌ تا دهانش‌ تميز شود .

 

توصيه‌ 2 : حداقل‌ روزي‌ دوبار ، قطعه‌ پارچه‌ تميز و مرطوبي‌ را به‌ دور انگشت‌ اشاره‌ پيچيده‌ و با دقت‌ وملايمت‌ روي‌ لثه‌ و دندانهاي‌ شيرخوار مي‌كشيم‌ .

 

تا آنجا كه‌ ممكن‌است‌ از دادن‌ مواد و مايعات‌ شيرين‌ به‌ كودك‌ بخصوص‌ در طول‌ شب‌ خودداري‌ كنيم‌ .

   


کلمات کلیدی: